753. Vuslat’da Hicaz Mevlevî Ayin-i Şerifi icra edilecek.

Hz. Mevlâna’nın 753. Vuslat Yıldönümünde Konya Türk Tasavvuf Müziği Topluluğu, Ufuk Yürüç’ün, Hicâz Mevlevî Âyin-i Şerif’ini icra edecek.

Bu yıl Hazret-i Mevlâna’nın 753. Vuslat Yıldönümü Etkinlikleri, 7- 17 Aralık 2026 tarihleri arasında 11 gün sürecek; program kapsamında, 11 gece ve 3 gündüz olmak üzere toplam 14 Mevlevî Mukâbelesi icra edilecek. Gece seansları saat 20.00’de, gündüz seansları ise saat 14.00’de başlayacak.

Hz. Mevlâna’nın 753. Vuslat Yıldönümü

Hicâz Mevlevî Âyin-i Şerîfi

Beste

Ufuk Yürüç

BİRİNCİ SELÂM

بشْنو این نَی چون شکایت می‌کند
از جداییها حکایت می‌کند

کز نَیِستان تا مرا ببْریده‌اند
در نفیرم مرد و زن نالیده‌اند

سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرحِ دردِ اشتیاق

1 Bişnev_în ney çün şikâyet mî-küned
Ez cüdâyîhâ hikâyet mî-küned

2 Kez neyistân tâ merâ bübrîdeend
Der nefîrem merd_ü zen nâlîdeend

3 Sîne hâhem şerha şerhâ ez firâk
Tâ bi-gûyem şerh-i derd-î iştiyâk
Remel, fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün
(Mesnevî, 1. Defter, 1., 2. ve 3. beyit)

Dinle, bu ney nasıl şikâyet ediyor;
Ayrılıklardan nasıl hikâyet ediyor.

Beni kamışlıktan kestiklerinden beri,
Feryâdımla kadın-erkek herkes ağlayıp inledi.

Ayrılığın acısıyla paramparça olmuş bir gönül isterim ki,
Ona kavuşma ârzûsunun derdini anlatabileyim.

نَی حدیثِ راهِ پُر خون می‌کند
قصّه‌هایِ عشقِ مجنون می‌کند

نَی حریفِ هر که از یاری بُرید
پرده‌هایش پرده‌هایِ ما درید

همچو نَی زهری و تریاقی که دید
همچو نَی دمساز و مشتاقی که دید

4 Ney hadîs-î râh-ı pürhûn mî küned
Kıssahâ-(y)î ‘aşk-ı Mecnûn mî küned

5 Ney harîf-î her ki ez yârî bürîd
Perdehâyeş perdehây-i mâ dirîd

6 Hem çü ney zehrî vü tiryâkî ki dîd
Hem çü ney dem sâz_ü müştâkî ki dîd
Remel, fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün
(Mesnevî, 1. Defter, 13., 11. ve 12. beyit)

Ney, kanla dolu (o) yolun hikâyesini anlatır,
Mecnûn’un ‘aşk kıssalarını dile getirir.

Ney, sevdiğinden ayrı düşen herkesin yoldaşıdır;
Onun (hassâs) sesleri, bizim perdelerimizi yırttı (araladı).

Ney gibi hem zehir, hem panzehir olan nerede görilmüştür?
Ney gibi hem sırdaş, hem de özlem dolu olanı kim görmüştür?

آتش است این بانگِ نای و نیست باد
هر که این آتش ندارد نیست باد

آتشِ عشق است کاندر نَی فتاد
جوششِ عشق است کاندر مَی فتاد

7 Âteşest_în bâng-i nây_û nîst(i) bâd
 Her ki în_âteş nedâred nîst(i) bâd

8 Âteş-î ‘aşkest(i) k’ender ney fütâd
Cûşiş-î ‘aşkest(i) k’ender mey fütâd
Remel, fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün
(Mesnevî, 1. Defter,10. ve 9. beyit)

Bu ney sesi âteştir, hava değildir;
Bu âteş kimde yoksa, (o) yok olsun.

Bu neyin içine ‘aşk âteşi düşmüştür;
Bu şarabın içine de ‘aşk coşkusu düşmüştür.

ای در آورده جهان را زیر پا
بانگ نای و بانگ نای و بانگ نا

چیست نی آن یار شیرین بوسه را
بوسه جای و بوسه جای و بوسه جا

9 Ey der_âverdê cihân râ zîr-i pâ[1]
Bâng-i nây_û bâng-i nây_û bâng-i nâ[2]

10 Çîst(i) ney ân yâr-ı şîrînbûse râ
Bûsecây_û bûsecây_û bûsecâ[3]
Remel, fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün
(Dîvân-ı Kebîr, Gazel nu. 2902, 1. ve 2. beyit)

Ey, (sesiyle) dünyâyı ayaklar altına alan/seren!
Ney sesi, ney sesi, ney sesi!

Ney nedir? O Sevgili’nin tatlı bûsesi…
(Âh o) Bûsesini kondurduğu yer, o yer, o yer!

İKİNCİ SELÂM

سلطان منی سلطان منی
اندر دل و جان ایمان منی

در من بدمی من زنده شوم
یک جان چه شود صد جان منی

11 Sultân-ı menî sultân-ı menî
Ender[4] dil_ü cân_îmân-ı menî

12 Der men bi-demî men zinde şevem
Yek cân çi şeved[5] sad cân-ı menî
Görülmemiş vezin, mef‘ûlü mefâ‘îlün fe‘ilün
(Dîvân-ı Kebîr, Gazel nu. 3137, 1. ve 2. beyit)

Benim sultânımsın, benim sultanımsın
Gönlümün ve cânımın içinde îmânımsın

Ben (ancak) bana nefes verirsen diri olurum
Bir cân nedir ki; (sen) benim yüz cânımsın

ÜÇÜNCÜ SELÂM

ای خدا از عاشقان خشنود باد
عاشقان را عاقبت محمود باد

دیگران از مرگ مهلت خواستند
عاشقان گویند نی نی زود باد

13 Ey Hudâ ez ‘âşıkân hoşnûd(ı) bâd
‘Âşıkân râ ‘âkıbet mahmûd(ı) bâd

14 Dîgerân_ez merg(i) mühlet hâs(i)tend
‘Âşıkân gûyend(i) nî, nî, zûd(ı) bâd
Remel, fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün
(Dîvân-ı Kebîr, Gazel nu. 826, 1. ve 6. beyit)

Ey Allâhım, ‘âşıklardan hoşnut ol.
‘Âşıkların sonunu hayr_eyle.

Başkaları ölümden mühlet isterler;
‘Âşıklar ise “Hayır, hayır, hemen olsun!” derler.

ای كە هزار آفرین بو نیجە سلطان اولور
قولی اولان كیشیلر خسرو و خاقان اولور

هر كە بوگون ولدە اینانوبن یوز سورە
یوقصول ایسە بای اولور بای ایسە سلطان اولور

15 Ey ki hezâr_âferîn bû nice sultân_olur
Kûlı olan kîşiler husrev_ü hâkân_olur

16 Her ki bugün Vêled’ê înanuben yüz sürê
Yoksul_isê bây_olur bây_ise sultân_olur
Münserih, müfte‘ilün fâ‘ilün müfte‘ilün fâ‘ilün
Ahmed Eflâkî Dede’nindir (Uzluk, 1962: s. 295-296).

Ey ki, binlerce âferîn (olsun); bu nasıl (yüce bir) sultânlıkdır.
(Ki) O’na tâbi‘ olanlar pâdişâh olur, hükümdâr olur.

Her kim bugün (Sultân) Veled’e inanır ve bağlanırsa,
Yoksul ise zengin olur, zengin ise sultân olur

امروز چو هر روز خرابیم خراب
مگْشا درِ اندیشه و بر گیر رباب

صد گونه نماز است وْرکوعست و سجود
آنرا که جمالِ دوست باشد محراب

17 İmrûz(i) çü her rûz(i) harâbîm(i) harâb
Megşâ der-i endîşe vü ber gîr(i) rebâb

18 Sad gûne namâzest_ü rükû‘est_ü sücûd
Ânrâ ki cemâl-i dôst(ı) bâşed mihrâb
Rubâ‘î,Ahreb, mef‘ûlü mefâ‘îlü mefâ‘îlü fe‘ûl (1., 2. ve 3. mısrâ‘)
mef‘ûlü mefâ‘ilün mefâ‘îlün fâ‘ (4. mısrâ‘)
(Dîvân-ı Kebîr, Rubâ‘î nu. 81)

Bugün (de) her gün gibi harâbız, harâb.
Düşünce kapısını açma; rebâbı eline al.

Yüz türlü namâzı, rükû‘u ve secdesi vardır.
Sevgilinin güzelliğini (kendine) mihrâb edenin…

شد ز غمت خانه سودا دلم
در طلبت رفت به هر جا دلم

آه که امروز دلم را چه شد
دوش چه گفته است کسی با دلم

از طلب گوهر گویای عشق
موج زند موج چو دریا دلم

گر نکنی بر دل من رحمتی
وای دلم وای دلم وا دلم

19 Şüd zi gamet hâne-i sevdâ dilem
Der talebet reft(i) be her câ dilem

20 Âh(ı) ki imrûz(i) dilem râ çi şüd
Dûş(i) çi güftest(i) kesî bâ dilem

21 Ez taleb-î gevher-i gûyâ-(y)ı ‘aşk
Mevc(i) zened mevc(i) çü deryâ dilem

22 Ger ne-künî ber dil-i men rahmetî
Vây(ı) dilem vây(ı) dilem vâ dilem
Seri‘, müfte‘ilün müfte‘ilün fâ‘ilün
(Dîvân-ı Kebîr, Gazel nu. 1771, 1., 4., 5. ve 8. beyit)

Gönlüm, senin gamınla bir sevdâ evine döndü;
Seni aramak uğruna gönlüm, her yere gitti.

Âh, bugün gönlüme ne oldu?
Dün gece biri gönlüme ne(ler) söyledi?

‘Aşkın dile gelen cevherini ararken
Gönlüm, deniz gibi dalga dalga kabardı.

Eğer gönlüme merhamet etmezsen,
Vây gönlüme, vây gönlüme, vâh gönlüme!

آه گوزلڭ عشقنە حالاتنا
یاندی یورك عشق حراراتنا

اند ایچەیم غیری گوزل سومەیم
تاڭرییا و تاڭرینڭ آیاتنا

23 Âh güzelin ‘aşkına hâlâtınâ
Yandı yürek ‘aşk(ı) harârâtınâ

24 And_içeyim gayrı güzel sevmeyim
Tanrı’ya vû Tanrı’nın_âyâtınâ
Seri‘, müfte‘ilün müfte‘ilün fâ‘ilün

ای مقصد عاشقین اولان مولانا
وی نشئۀ مؤمنین اولان مولانا

بی چارەلرز حالمزە رحم ایلە
بی چارەلرە معین اولان مولانا

25 Ey maksad-ı ‘âşıkîn_olan Mevlânâ
V’ey neş’e-(y)i mü’minîn_olan Mevlânâ

26 Bîçâreleriz hâlimizê rahmeylê
Bîçârelerê mu‘în_olan Mevlânâ
Rubâ‘î,           mef‘ûlü mefâ‘ilün mefâ‘îlün fa‘ (1., 2. ve 4. mısrâ‘)
                       mef‘ûlü mefâ‘îlü mefâ‘îlün fa‘ (3. mısrâ‘)
Şeyh Gâlib’indir (Gölpınarlı, 1983: s. 462).

Ey ‘âşıkların yöneldiği Mevlânâ
Ve ey inananları yeniden dünyâya getiren Mevlânâ

Çâresizleriz, hâlimize merhamet eyle,
Çâresizlerin yardımcısı olan Mevlânâ.

DÖRDÜNCÜ SELÂM

سلطان منی سلطان منی
اندر دل و جان ایمان منی

در من بدمی من زنده شوم
یک جان چه شود صد جان منی

27 Sultân-ı menî sultân-ı menî
Ender[6] dil_ü cân_îmân-ı menî

28 Der men bi-demî men zinde şevem
Yek cân çi şeved[7] sad cân-ı menî
Görülmemiş vezin, mef‘ûlü mefâ‘îlün fe‘ilün
(Dîvân-ı Kebîr, Gazel nu. 3137, 1. ve 2. beyit)

Benim sultânımsın, benim sultanımsın
Gönlümün ve cânımın içinde îmânımsın

Ben (ancak) bana nefes verirsen diri olurum
Bir cân nedir ki; (sen) benim yüz cânımsın

 

[1] cihân râ zîr-i pâ: cihânî râ zi pây
[2] nâ: nây
[3] busecâ: bûsecây
[4] Ender: Vender
[5] şeved: büved
[6] Ender: Vender
[7] şeved: büved