Sabâzemzeme Âyin-i Şerîf

Zekâi Dede

SABÂ ZEMZEME ÂYÎN-İ ŞERÎFİ

(Beste: Zekâi Dede, v.1302/1897)

BİRİNCİ SELÂM

1. Her çîz ki an hoşest nehyest müdâm

Tâ mî ne-şeved delîl-i in merdüm-i âm

Ver ne ney ü çeng ü sûret-i hûb u semâ‘

Ber hâs halâl geşt ü ber âm harâm[1]

Vezni: Mef‘ûlü mefâilün mefâîlü feûl [Hezec/Rub.]

[Hoşa giden her şey dâima yasak edilmiştir; çünkü (o zevkler), halkı (doğru yola) götüremez. Yoksa ney, çeng, güzel yüz ve semâ, seçkinlere helâldir; avama haram…]

2.Mutribâ in perde zen k’an yâr-ı mâ mest âmedest

An cenâb-ı bâ-safâ vü bâ-vefâ mest âmedest

Âb-ı mâ râ ger bi-rîzed ver sebû râ biş’kened

Ey birâder dem me-zen k’in dem sekâ mest âmedest

Vezni: Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilât [Remel]

[Ey çalgıcı! Sevgilimiz sarhoşça geldi; bu perdeden çal. O safâlı, vefâlı zât sarhoşça geldi. Kardeş! (O), bizim suyumuzu dökerse, yahut testimizi kırarsa söz söyleme; zira sakâ şimdi sarhoşça geldi.]

3.Be şâh-ı nihânî resîdî ki nûşet

Mey-i âsumânî çeşîdî ki nûşet

Zi mestan selâmet zi rindan peyâmet

Ki kufl-i tarab râ kilîdî ki nûşet

Vezni: Feûlün feûlün feûlün feûlün [Mütekârib]

[Gizli bir padişaha eriştin, kutlu olsun; ilâhi şarabı tattın, afiyet olsun! Sana sarhoşlardan selâm, rintlerden mesaj var; mutluluk kilidinin anahtarı hayırlı olsun diye…]

İKİNCİ SELÂM

1.Sultân-ı menî sultân-ı menî

Ender dil ü can îmân-ı menî

Der men bi-demî men zinde şevem

Yek cân çi şeved sad cân-ı menî

Vezni: Fa‘lün feilün fa‘lün feilün [Mütedârik]

[Sultânımsın, sultânımsın; cânımda, gönlümde imânımsın. Bana üflersen ben dirilirim. Bir cân da nedir? Yüz cânımsın.]

ÜÇÜNCÜ SELÂM

1. Biş’nev ez ney çün hikâyet mî küned

Ez cüdâyîhâ şikâyet mî küned

K’ez neyistan tâ me-râ büb’rîdeend

Ez nefîrem merd ü zen nâlîdeend

Sîne hâhem şerha şerha ez firâk

Tâ bi-gûyem şerh-i derd-i iştiyâk

Vezni: Fâilâtün fâilâtün fâilün [Remel]

[Dinle neyden nasıl şikayet ediyor? Ayrılıkları nasıl anlatıyor? (Diyor ki) beni kamışlıktan kestiklerinden beri feryadımdan kadın-erkek (herkes) ağlayıp inledi. Ayrılıktan parça parça olmuş (bir) kalp isterim ki özlem derdini ona açıklayayım.]

2.Ey ki hezâr âferin bu nice sultân olur

Kulu olan kişiler hüsrev ü hâkân olur

Her ki bugün Veled’e inanuben yüz süre

Yoksul ise bay olur bay ise sultân olur

Vezni: Müfteilün fâilün müfteilün fâilün [Münserih]

[Binlerce tebrikler! Bu nasıl bir sultandır ki hizmetçisi olanlar, padişah olur. Bugün her kim (Sultan) Veled'e inanıp yüz sürerse, fakir ise bey olur, bey ise sultan olur.]

3.Penbe zi gûş dûr kün bang-i necât mî resed

Âb-ı siyâh der me-rev k’âb-ı hayât mî resed

Nevbet-i aşk-ı Müşterî ber ser-i çerh mî zened

Behr-i revân-ı âşıkan sad salavât mî resed

Vezni: Müfteilün mefâilün müfteilün mefâilün [Recez]

[Kulağından pamuğu çıkar, (seni) kurtaracak ses geliyor. Bulanık suya girme; âb-ı hayat geliyor. Gökyüzünün tepesinde Müşteri’nin aşk nöbeti çalınıyor; âşıkların ruhları için yüzlerce dua (ve rahmet niyazı) geliyor.]

4.Dem-be-dem ez reh-i dil peyk-i hayâleş resedem

Tâbişî nev-be-nev ez hüsn ü cemâleş resedem

Yâ rab in bûy-i tarab ez taraf-ı firdevsest

Yâ nesîmîst ki ez rûz-i visâleş resedem

Vezni: Fâilâtün feilâtün feilâtün feilün [Remel]

[Gönül yolundan an be an onun hayâl habercisi geliyor, bana; güzelliğinden yeniden yeniye bir parıltı geliyor, bana. Yarabbi! Bu sevinç (veren) koku, cennet tarafından mı (erişiyor)? Yoksa kavuşma gününden bir esinti mi geliyor, bana?]

5.Ber çerh sehergâh yekî mâh ayan şüd

Ez çerh fürûd âmed ü der mâ nigeran şüd

Çün bâz ki bür’bâyed mürgî be geh-i sayd

Bür’bûd me-râ an meh ü ber çerh devan şüd

Der can çü sefer kerdem cüz mâh ne-dîdem

Tâ sırr-ı tecellî-i ezel cümle beyan şüd

Vezni: Mef‘ûlü mefâîlü mefâîlü feûlün [Hezec]

[Seher vakti gökyüzünde bir ay göründü; gökten inip bizi seyre koyuldu. Av zamanı doğan, bir kuşu nasıl kaparsa, o ay da beni öylece kapıp göğe yükseliverdi. Can (âleminde) yolculuk yapınca aydan başkasını göremedim; ezeldeki tecellî sırrı tamamen âşikâr oldu.]