ITRÎ’DE NÂBÎ SEVGİSİ VE BİR NAZÎRE

ITRÎ’DE NÂBÎ SEVGİSİ VE BİR NAZÎRE   Klâsik Türk müziğinin en büyük bestekârlarından biri olan Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendi (öl.1712), aynı zamanda değerli bir şair ve hattat olarak da edebiyat ve sanat dünyamızda yerini almıştır. XVII. yüzyılın ünlü tezkire yazarı Sâlim Efendi’nin deyişiyle “Şiir gülistanının güzel ötüşlü bir bülbülü olan ve şairler arasında epeyce şöhreti bulunan” Itrî’nin müretteb ...

Yazının Devamı

MEVLEVİ AYİNLERİNDE SULTAN VELED’DEN ALINAN ŞİİRLER

MEVLEVİ AYİNLERİNDE SULTAN VELED’DEN ALINAN ŞİİRLER* Dr.Yakup Şafak             Mevlevî âyinleri, ilhamını büyük mutasavvıf ve gönül insanı, ilâhi aşkın sembolü, ölümsüz ruh ve hamle adamı Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî’nin hayatından ve düşüncelerinden alan sanatkârlarca bestelenmiş, Türk mûsikîsinin en görkemli, en sanatlı eserleridir.             Bu ince ruhlu insanlar kendilerini, Hz. Pîr yolunda yok bilmişl ...

Yazının Devamı

ÂYÎN-İ ŞERİFLERİN GÜFTE ÖZELLİKLERİ [2]

  ÂYÎN-İ ŞERİFLERİN   GÜFTE   ÖZELLİKLERİ [2] (NAZIM ŞEKİLLERİ VE VEZİNLER) Dr. Yakup Şafak   Mevlevi âyinlerinde güfteler, genel olarak, gazellerden alınan beyitlerle rubailerden müteşekkildir. Gazellerden ekseriyetle 2-3 beyit alınmıştır ve ilk beyitler, hemen daima mısraları kafiyeli olan matla beyitleridir. Mesnevî-i Şerîf’ten başka, mesnevi nazım şekliyle yazılmış beyitler azdır; terci-i bend, kıta gib ...

Yazının Devamı

Âyin-i Şeriflerin Güfte Özellikleri (1)

Mevlevî âyinleri, ilhamını büyük mutasavvıf ve gönül insanı, ilâhi aşkın sembolü, ölümsüz ruh ve hamle adamı Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî’nin hayatından ve düşüncelerinden alan sanatkârlarca bestelenmiş, Türk mûsikîsinin en görkemli, en sanatlı eserleridir. Bu ince ruhlu insanlar kendilerini, Hz. Pîr yolunda yok bilmişler; ruhlarındaki kelimelere sığmaz heyecanları, coşkuları, ümitleri, sevinçleri, insanoğlunu ...

Yazının Devamı

MÛSİKÎMİZ KİMİN?: ANLAMSIZ BİR SORUYA ANLAMLI BİR CEVAP

MÛSİKÎMİZ KİMİN?: ANLAMSIZ BİR SORUYA ANLAMLI BİR CEVAP Bugünlerde lokanta ve kafelerde başım dertte. Garson masaya gelip soruyor: “Ne arzu edersiniz?” Ben “Sade kahve lütfen” diyorum.  Garson tekrar soruyor: “Neskafe mi? Türk kahvesi mi?” İşte burada ben kızıyorum ve diyorum ki: “Burası Türkiye öyle değil mi?” “Evet.” “Ben sizinle Türkçe konuşmuyor muyum?” “Evet?” “Birisi Türkçe kahve dediğinde hangi kahve ...

Yazının Devamı

Ramazan ve Mûsikî

Müzik Tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Bilim adamları insanların konuşmayı bilmedikleri devirde duygu ve düşüncelerini müzikle anlattıklarını söylüyorlar. İlkel toplumlardan beri müzik, bir ibâdet, insanları Yüce Yaratıcı’ya ulaştıran bir olgu hatta Tanrı'nın insanlara bir lûtfu olarak görülmüş ve hemen bütün dinlerde yerini almıştır. Aslında pek çok sosyolog, felsefeci ve müzik tarihçisi müziğin din ...

Yazının Devamı

Müzik Eleştirileri Üzerine

Mûsikî sanatımızın bu gün belki de en çok ihtiyaç duyduğu alan olan eleştirmenlik, sanatta düşünce üretimi sağlayan; toplumu, hatta sanatçıyı yönlendirip eğiten; müzikolojinin kullanıma yönelik bilgi alanlarının bizce en önemlisi ve  gerçekten de sanatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu gün her ne yapılırsa ya da sunulursa beğenilen veya umursamaz bir tavırla hiç eleştirilmeden izlenen mûsikî sanatımız, değer ...

Yazının Devamı

Batı’yı Anlamak (II)

Sevgili okuyucular; Bir önceki yazım gibi bunu da ABD'den yazıyorum. Yo, yine konser filan değil. 4 yıl önceki böbrek naklimden hemen sonra yine burada geçirdiğim melanom adlı cild kanseri ameliyatı, çenemin altında metastaz yaptı. Alnımdaki ilk ameliyatı yapan doktor 'hemen gelin, şakaya gelmez' deyince apar-topar kalktık geldik. ...

Yazının Devamı

Urmevî ve Merâgî

Klâsik Müziğimizin İki Büyük Şahsiyeti Klâsik Türk Müziği, kökeni bilinen en eski dönemlere kadar uzanan sesleri doğal frekanslara dayalı, makam, usûl, form anlayışları bakımından kendine özgü, müziğin sadece melodi ve ritm unsurlarını kullanıp insan sesine ağırlık veren, aktarımı (nota yoluyla değil) “meşk” adı verilen bir özel öğretim sistemiyle sağlanmış, Türklerin yaşadığı geniş coğrafya ve ilişkide bul ...

Yazının Devamı

Çağdaş Türk Sanat Müziği

Kendimiz bir şeyler bildiğimize inanıyor, ama yönettiklerimizin bizim kadar bilmelerini istemiyorsak, bilgisizliklerinden faydalanıp onlara hep yanlış şeyler öğretir, "onların iyiliği için" yalanlar söyler dururuz. "Ya onlar da bir gün öğrenir, bütün çabalarımıza rağmen bize soru soracak duruma gelir, yalanlarımızı ortaya çıkarıp yüzümüze vururlarsa rezil olmaz mıyız?" diye hiç düşünmeyiz (bu biz lafın geli ...

Yazının Devamı